Fan dasturi Mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya kafedrasi
Mikrobiologiya – xayotning eng mayda formasi boʼlgan, qurollanmagan, koʼz bilan koʼrib boʼlmaydigan mikroorganizimlarni, ularni tabiatda tutgan oʼrni, tuzilishi, xayotiy jarayonlarini oʼrganuvchi fan xisoblanadi. Meditsina mikrobiologiyasi odam uchun patogen, shartli-patogen boʼlgan mikroorganizmlarni, ularni ekologiyasi tarqalganligi va ajratib olish, identifikatsiya qilish usullarini, hamda ular keltirib chikaruchi kasallikni epidemiologiyasi, maxsus davolash va oldini olish printsiplarini oʼrganadi. Meditsina mikrobiologiyasini ajralmas qismi boʼlgan immunologiya fani esa, organizm uchun genetik begona boʼlgan antigen, zarra va xujayralardan organizmni ximoya qilish vositalarini oʼrgatadi. Oliy meditsina institutlarida bakalavriyat tayyorlash etaplarida mikrobiologiya fani aloxida oʼz oʼrniga ega boʼlishi kerak, chunki talabalarni keyingi bilim olish etaplarida va klinik fanlarni oʼzlashtirishda mikrobiologiya, immunologiya va virusologiyalar asosiy fundament boʼlib xizmat kiladi.
Oʼquv fanining maqsadi va vazifalari
Fanni oʼqitishdan maqsad – mikroorganizmlarning tuzilishi, xayot faoliyati, tabiatda tarqalishi, ular taʼsirida kelib chiqadigan yuqumli kasalliklarga tashxis qoʼyish, epidemiologiyasi, davolash va oldini olish chorralarini bilishdan iborat.
Fanning vazifalari:
– mikroorganizmlarning tuzilishi xaqida bilimga ega boʼlish;
– mikroskopik usulni bajarish amaliy koʼnikmalarga ega boʼlish;
– mikroorganizmlarning tarqalishini bilish;
– mikroorganizmlar chaqiradigan kasalliklarga tashxis qoʼyishni bilish;
– mikrobiologik tashxis qoʼyish usullarni amaliyotda qoʼllash;
– bakteriyalarni identifikatsiya qilish;
– infektsion jaraenlarni kelib chiqishini bilish;
– immunitetni spetsifik va nospetsifik omillarini ajratib olish;
– gumoral va xujayraviy immunitet tizimlarini vazifalarini oʼzlashtirish;
– viruslarni tuzilish farqini bilish va ular chaqiradigan kasalliklarga tashxis
qoʼyish bilimiga ega boʼlish;
– yuqumli kasalliklarni davolash va oldini olish chorralari xaqida bilimga ega
boʼlish.
Fan boʼyicha bilim, malaka va koʼnikmaga qoʼyiladigan talablar
“Mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya” oʼquv fanini oʼzlashtirish jarayonida amalga oshiriladigan masalalar doirasida bakalavr:
- Mikoorganizmlarning asosiy turlari, zamonaviy tibbiy mikrobiologiya,
virusologiya va immunologiyani fani, uning maksad va vazifalari, odam uchun patogen
bakteriya, rikketsiya, mikoplazma, viruslar, sodda jonivorlar va mikroskopik
zamburuglarning taksonomik nizomi, morfologik va biologik xususiyatlari xaqida
tasavvurga ega boʼlishi kerak.
- Mikroorganizmlarning tashqi muxitda tarkalganligi, tashqi muhit faktorlarini
mikroorganizmlarga taʼsiri mikroorganizmlarning genetikasi va ularda roʼy beruvchi
oʼzgaruvchanliklar va uning axamiyati, patogen mikroorganizmlarning patogenligi,
virulentligi, patogenlik omillari va ularning infektsion jarayonni rivojlanishidagi
axamiyati.
- Organizmning asosiy ximoya mexanizmlari – maxsus va nomaxsus va ularning
amaliyotdagi axamiyati, kimyoterapiya va kimyoprofilaktikaning mikrobiologik va
molekulyar-biologik asoslari, odam yukumli kasalliklari kuzgatuvchilarining
differentsial xususiyatlari, laborator tashxisi, maxsus profilaktika va terapiyasi, tashki